مطالعۀ جدیدی نشان میدهد که هر شب، رفتن به رختخواب در یک ساعت مشخص، میتواند به کاهش فشار خون کمک کند. مشاهدات و دریافت دادهها در این آزمایش، نشان داد که افراد شرکتکننده، پس از تنظیم برنامهٔ خواب خود و رفتن به رختخواب، تقریباً در یک ساعت ثابت، کاهش قابل توجهی در فشار خون را تجربه کردند.
این ساعت خواب منظم ممکن است یک راهکار ساده و کمخطر برای کمک به کنترل فشار خون در بسیاری از افرادی که مبتلا به فشار خون بالا هستند، باشد. پژوهشگران اخیراً یافتههای خود را در مجلۀ Sleep Advances منتشر کردند.
آنها اشاره کردند که مطالعه فقط شامل ۱۱ نفر بوده و طی یک دورهٔ دو هفتهای انجام شده است، همچنین هیچ گروه کنترلی برای مقایسه وجود نداشته است. (گروه کنترل: شامل شرکتکنندگانی میباشد که در طول دورۀ آزمایش، درمان آزمایشی دریافت نمیکنند)
آنها پذیرفتند که فرضیهشان در کارآزماییهای بزرگتر و تصادفیشده مورد آزمایش قرار گیرد. کارشناسانی که در این پژوهش دخیل نبودند، میگویند که با وجود کوچکبودن حجم نمونه، نتایج آنقدر مهم بودهاند که باید مورد توجه قرار گیرند.
دکتر چِنگ-هان چِن، متخصص قلب و عروق مرکز پزشکی MemorialCare Saddleback Medical Center، کالیفرنیا گفت: «این مطالعه مفید است، زیرا یک مداخلهٔ بسیار ساده میتواند چنین تأثیر قابل توجهی داشته باشد.»
دکتر برایان بردی، فوقتخصص کلیه و استاد بالینی پزشکی دانشگاه استنفورد نیز افزود:
«اگرچه این مطالعه به دلیل طرح غیرتصادفی و تعداد کم شرکتکنندگان محدودیت دارد، اما نتایج آن نشاندهندهٔ پتانسیل بهبود کنترل فشار خون بالا از طریق یک مداخلهٔ کمهزینه و قابلگسترش است و باید انگیزهای برای تحقیقات بیشتر در کارآزماییهای بالینی تصادفیشده باشد.»
برای رسیدن به نتیجه، پژوهشگران ۱۱ نفر مبتلا به فشار خون بالا را برای شرکت در مطالعۀ خود جذب کردند. از میان این افراد، هفت نفر زن و چهار نفر مرد بودند. دامنۀ سنی شرکتکنندگان بین ۴۵ تا ۶۲ سال بود و میانگین سنی آنها ۵۳ سال بود.
تمام شرکتکنندگان شاخص تودۀ بدنی (BMI) بالایی داشتند که آنها را در دستۀ چاق قرار میداد. آنها هیچ مشکل مزمن دیگری نداشتند. قبل از شروع مطالعه، زمان خواب شرکتکنندگان بهطور متوسط شبانه ۳۰ دقیقه متفاوت بود. اما در طول دو هفته مطالعه، این تفاوت به هفت دقیقه کاهش یافت.
به شرکتکنندگان دستور داده شد که برنامۀ خواب منظم داشته باشند و هر شب تقریباً به همان میزان بخوابند، بدون اینکه در طول روز چرت بزنند. فشار خون آنها بهطور مداوم برای ۴۸ ساعت اندازهگیری شد.
پژوهشگران گزارش کردند که رعایت برنامۀ خواب منظم، فشار خون سیستولیک شرکتکنندگان را بهطور متوسط ۴ واحد و فشار خون دیاستولیک نیز بهطور متوسط ۳ واحد کاهش یافت.
آنها توضیح دادند که این کاهشها عمدتاً به دلیل کاهش فشار خون سیستولیک در طول شب و کاهش کلی فشار خون دیاستولیک بوده است. همچنین بیش از نیمی از شرکتکنندگان کاهش قابل توجهی در فشار خون خود ثبت کردند.
پژوهشگران اشاره کردند که کاهش ۵ واحدی فشار خون شبانه میتواند خطر حوادث قلبی-عروقی را بیش از ۱۰٪ کاهش دهد.
آنها فرض کردند که بینظمی در زمان خواب باعث اختلال در ریتم شبانهروزی بدن (circadian rhythm) میشود، که هم چرخههای خواب و بیداری و هم عملکرد قلب و عروق را تنظیم میکند. پژوهشگران توضیح دادند که فشار خون معمولاً در طول خواب شبانه کاهش مییابد و افرادی که فشار خون آنها به اندازه کافی کاهش نمییابد، در معرض خطر بیشتری برای مشکلات قلبی-عروقی هستند.
نیسی ساپوگو، پزشک قلب و مدیر مرکز قلب زنان Long Beach Medical Center در کالیفرنیا گفت:
«این یک مطالعۀ خوب برای اثبات مفهوم است… اما برای تایید آن، نیاز است که مطالعات در مقیاس و اندازۀ بزرگتر و تصادفی و برای مدت طولانیتر آزمایش شود تا اثر واقعی آن بر کاهش فشار خون مشخص گردد.»
کین یوان، پزشک متخصص خواب در دانشگاه California San Francisco، با احتیاط نسبت به مطالعه اظهار نظر کرد:
«این یک ایده جالب است. اما فشار خون تحت تأثیر عوامل زیادی است مانند فعالیتهای شبانه، مسئولیتهای مراقبتی، داروها و تمایلات ریتم بیولوژیکی، بنابراین تعمیم دادن آن دشوار است.»
او افزود:
«برای افرادی که تمایل به بیخوابی دارند، توجه بیش از حد به «برنامه خواب» ممکن است به دلیل اضطراب قبل از خواب، فشار خون آنها را بدتر کند.»
مرکز کنترل و پیشگیری بیماریها (CDC) گزارش میدهد که ۴۸٪ از بزرگسالان در ایالات متحده (تقریباً ۱۲۰ میلیون نفر) دچار فشار خون بالا هستند؛ وضعیتی که بهصورت فشار سیستولیکِ بالاتر از ۱۳۰ یا فشار دیاستولیکِ بالاتر از ۸۰ تعریف میشود.
این نهاد اشاره میکند که فشار خون بالا در بیش از ۶۶۰ هزار مرگ در ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ نقش داشته است.
فشار خون بالا، که با نام هیپرتانسیون نیز شناخته میشود، میتواند طی چندین سال بدون بروز علائم ایجاد شود. این وضعیت زمانی رخ میدهد که نیروی فشار خون درون رگها بهطور مداوم بسیار زیاد باشد. در بسیاری از موارد، این امر به دلیل تنگشدن سرخرگها اتفاق میافتد.
عوامل مختلفی میتوانند در ایجاد فشار خون بالا نقش داشته باشند. در ادامه به برخی از آنها اشاره شده است:
از آنجایی که فشار خون بالا میتواند سالها بدون علامت باقی بماند، در صورت درماننشدن ممکن است عوارض جدی ایجاد کند.
برخی از مشکلات احتمالی عبارتاند از:
ساپوگو بر اهمیت حفظ فشار خون سالم تأکید میکند؛ موردی که نمیتوان آن را کماهمیت دانست.
همچنین در ادامه گفت:«فشار خون بالا یکی از مهمترین عوامل خطرناکی است که میتوان آن را کنترل کرد و بر پیامدهای قلبی تأثیر گذاشت. مهم است بدانیم که فشار خون بالا میتواند به شریانها آسیب بزند و اگر درمان نشود، باعث آسیب شدید به اندامهای حیاتی، از جمله سکتۀ مغزی، حملۀ قلبی، نارسایی قلبی و نارسایی کلیه میشود.»
برخی عوامل که میتوانند به کاهش خطر ابتلا به فشار خون بالا کمک کنند، شامل موارد زیر هستند:
کنترل فشار خون یکی از مورد پذیرشترین راهکارها برای کاهش خطر ابتلای بیماران به بیماری کلیه، بیماری قلبی یا سکته مغزی است. (Brady در گفتوگو با Healthline)
انجمن قلب آمریکا (AHA) اکنون خواب با کیفیت را بهعنوان یکی از اجزای راهنمای سلامت خود معرفی کرده است.
خواب منظم و با کیفیت میتواند سلامت شما را بهبود ببخشد، از جمله:
توصیه میشود بزرگسالان هر شب بین ۷ تا ۹ ساعت بخوابند.
با این حال، تخمین زده شده است که ۵۰تا ۷۰ میلیون نفر در ایالات متحده دچار نوعی اختلال خواب هستند. علاوه بر این، نظرسنجیها نشان میدهند که ۱ نفر از هر ۳ بزرگسال آمریکایی بهطور منظم میزان خوابِ بدون وقفۀ توصیهشده را دریافت نمیکند.
راههای متعددی وجود دارد که میتوانید برای داشتن خواب عمیقتر و بهتر در شب از آنها استفاده کنید. برخی از توصیهها عبارتاند از:
تاریکی محیط خواب نیز میتواند عامل مؤثری باشد. مطالعهای که اوایل ماه نوامبر 2025 منتشر شد نشان داد که خوابیدن در تاریکی کامل میتواند کیفیت خواب را بهبود بخشد.
دکتر چِنگ-هان چِن میگوید:«کارهای سادهای وجود دارد که احتمالاً میتواند برای خواب بسیار مفید باشد.»
همچنین Brady افزود:«متخصصان خواب توصیه میکنند گامهای سادهای را برای بهبود کیفیت خواب بردارید، مانند ورزش منظم، ایجاد برنامه خواب منظم که آرامش را در اولویت قرار دهد، و همچنین کنار گذاشتن وسایل الکترونیکی حداقل ۳۰ دقیقه قبل از خواب.»
ساپوگو با این توصیه موافقت کرده و نکات اضافی ارائه میدهد:
«برای داشتن خواب خوب، رعایت بهداشت خواب بسیار مهم است.»
او ادامه داد:«میتوانید با داشتن روالهای ثابت شروع کنید. برای مثال، زنگ هشدار تنظیم کنید تا ۲۰–۳۰ دقیقه قبل از خواب، به شما برای خوابیدن یادآوری کند. خوابیدن و بیدار شدن در همان ساعت هر روز نیز به ریتم شبانهروزی بدن کمک میکند».
یون نیز اشاره کرد که ساعت داخلی بدن هر فرد متفاوت است:
«به تمایلات ساعت داخلی فرد توجه کنید، مانند تمایلات صبحگاهی یا شبانه، و استراحت و خواب خود را مطابق آن تنظیم کنید.»